Президентлик сайлови кампанияси пайтида Демократик партиядан номзод Жо Байден ёқимсиз воқеалар ичига тушиб қолган ўзи ва қариндошларига нисбатан кўплаб ҳақоратуз гапларни эшитишига тўғри келди.Сиёсатчи ўзини пастдан чиққан ва конгрессдаги энг қашшоқ сенатор деб атади.Ҳар ҳолда 20 йил давомида бу унинг кўчмас мулкка маблағ ётқизиб,уни қайта қимматига пуллашга ҳалақит бермади.Ҳозирда, Forbes маълумотларига кўра Байденнинг бойлиги 9 миллион долларга баҳоланади.
“Бор умримиз давомида биз Жилл билан оиламиздаги барча бирга тўпланадиган- пляж ёқасида уйимиз бўлишини орзу қилдик. Бизга омад кулиб боқди, энди буни рўёбга чиқаришимиз мумкин”-деб ҳикоя қилди Байден Делевэр штатидаги Рехобот-Бич ёзги вилласини сотиб олгани ҳақида.
Атлантика океанига кўз тиккан уч қаватли муҳташам иморатни жуфтлик 2017 йили сиёсатчи вице-президентлик лавозимини тарк этгач харид қилган.Уйда олтита ётоқхона,бир нечта катта айвон , орқа ҳовлида чорбоғ, барбекю учун жой ва улкан ошхона бор.Интерьер қишлоқча усулда –ёғоч равоқлар билан безатилган. Вилланинг қиймати 1,9 миллион долларга нархланган.
Орол соҳилидаги ерни Байден 1996 йили 350 минг долларга сотиб олган ва бу жойда 356 метр квадратлик уйни қуриб битказган.Вице-президентлик даврида ёнидаги қўшни уйни ўзининг махфий хизмат ходимлари учун 2,2 минг долларга ижарага олган.Тўнғич ўғли Бо мия саратонига чалингани аён бўлгач, даволаниш харажатини тўлаш учун Байден виллани сотмоқчи ҳам бўлган,бироқ ўша пайтдаги президент Барак Обама дўстини бу ғоядан воз кечишга кўндириб, унга ўша керакли пулни берган.
Америка матбуоти мазкур оила бошлиғининг нечта уйи борлиги ҳақида қизғин баҳсга киришди.Бошида тўртта қароргоҳ ҳақида гап борди, уларнинг ҳар бири 7,5 млн долларлик деб айтилди, лекин сўнгра маълум бўлишича, оиланинг жами иккита уйи бўлиб, қолган иккитаси ижарага олинган. Вашингтон яқинида Виржиниядаги DuPont Greenville даги қароргоҳ учун улар ойига 19,7 минг доллар тўлашига тўғри келган.Беш миллионлик уйда бешта ётоқхона, тўртта ваннали хона, спорт зали, сауна, шунингдек ,20 та машина сиғадиган гараж мавжуд, мазкур бой уй илгари Рональд Рейган маъмуриятида давлат бош котиби лавозимидаги Александр Хейгуга тегишли бўлган.
“ У жудаям олифта эди ва ҳар доим янги кабриолетда пайдо бўларди.”
Америкага 19-асрнинг охирларида кўчиб ўтган ирланд католиклари авлоди Жо Байден Пенсильваниянинг Скрантон шаҳарчасида туғилган. Отаси Жозеф Робинетт Байденга яхшигина бойлик мерос қолган.У ёшлигида елканли яхталарда ва ҳашаматли автомобилларда кезиб вақтини чоғ ўтказган.Жо дунёга келиш пайти ( тўрт фарзанддан тўнғичи) отаси хонумони куйиш арафасида эди.1960 йили бу одам мутлақо ишсиз қолди ва оиласи билан каттагина уйдан кичикроқ квартирага кўчиб ўтишга мажбур бўлди.
Айтарли вақт ўтгач, отаси униққан машиналар сотувчиси бўлиб ишга жойлаша олди: оила топганини ойдан ойга етказиб етказмай базўр кун кўрарди.Тўнғич ўғил Жо курсдошларига ўзини кўрсатиш учун отасидан машина олиб минарди.Байден дўстларидан бирининг сўнгроқ хотирлашича, “ у ҳар доим башанг кийинар ва ҳар доим янги кабриолет ҳайдаб келиб олифталанарди.”
Илк пулларини ишлаб топгач, Жо кўчмас мулк учун фоизи кўтарилмайдиган кредит олади.” Бу юқори синфда ўқиб юрган пайтимдаёқ мени куюнтирган, тинчлик бермайдиган орзуим эди”.-дея ёзганди кейин Байден ўз таржимаи ҳолида.
Хуллас,1974 йили у Делавэрдаги муҳташам уйни 185 минг долларга сотиб олади ва таъмирлайди. Кейинроқ мазкур вилла 1,6 млнга сотилади.
“ Ойижон,ниҳоят чинакам жентльменни учратдим.”
Байден нимагаки қўл урмасин,уни иккинчи рафиқаси Жилл қўллаб қувватлайди. У бўлғуси турмуш ўртоғи билан университетда ўқиб юрган кезларида танишган.У пайтда Жо байден 33 ёшда эди.Навқирон, истиқболли сенатор қўлида иккита норасида боласи билан қолган тул эркак эди.Жилл билан танишувгача Байден оиласида уч йил аввал фожеа рўй берганди:унинг хотини бир ёшлик қизалоғи билан Рождество арафасида арча байрамига йўл олганди,чорраҳада уларга юк машинаси учиб келиб урилган.Аёл ва чақалоқ воқеа жойида ҳалок бўлган.
Машинада уч яшар Бо ва икки ёшли Хантер ҳам бўлган, улар фалокатда жиддий шикастланишди, бироқ омон қолишди.Жо Байденнинг кейин ҳикоя қилишича, у бу айрилиқни ниҳоятда оғир кечирган: кечалари кўчаларда дайдиб, жанжалкаш ароқхўрларга дуч келиб,уларнинг пичоғи тиғи остида жон таслим қилишни истаган.Ўшанда Байденнинг укаси уни Жиллга рўбарў қилган . Жилл Жозефнинг болаларини жигаргўшасидек катта қилди.Улар аёлни она деб атай бошлашди.Тўйданз кейин тўрт йил ўтгач, уларнинг ўз фарзандии қизи Эшли дунёга келди.Сиёсатчига яқин даврада уни қийин ўсмир деб билишарди.Чунки Эшли онаси билан доим ихтилофга борар, гиёҳвандликка ружу қўйганди.Бундан ташқари кунларнинг бирида уни Чикагода полициячига ўдағайлагани учун ҳибсга ҳам олишганди.Ҳозир Эшлининг ҳуши жойига келган: у отаси билан бирга Рим Папаси Франциск қаршисига ибодат учун бормоқда.Эшли ўзидан 14 ёш катта жуҳуд миллатига мансуб , пластик жарроҳ Говард Крейнцга турмушга чиқади.
Президентлик пойгаси чоғида Байденлар оиласи бир неча бор ғавғолар қуршовида қолди.Байденнинг айтишича, ғалабага эришишида унга рафиқаси кўмакдош бўлди.Аёл фарзандлар, сўнгра набиралар тарбияси билан машғул бўлди, эри билан бирга сайловчилар билан учрашди, бир вақтнинг ўзида касбий фаолиятини мукаммал бажаришга ҳам эришди.У мактабда ва университетда инглиз тили ва тарихдан сабоқ беради, У бирданига иккита магистрлик ва номзодлик даражасига эга.Жилл Оқ уйда ҳам ўз фаолиятини илгаригидек давом эттириш ниятида.
16 ёшли Натали, Бо Байден ва унинг турмуш ўртоғи Хэйли Оливерлар қизи, Жиллни шундай тасвирлайди: “Айтишим мумкинки, у ғайриодатий буви.У жудаям шумлик қилишга уста, ҳазилни ёқтиради.Масалан сайрга чиқиб ўлик илонни учратса, сумкасига солиб келиб, уйда ҳаммани қўрқитиши мумкин.”
Иккисига бир қайғу.
2015 йили Байденлар яна бир йўқотишга дуч келишди.46 ёшида тўнғич ўғиллари Бо мия саратони касалидан ҳаётдан кўз юмди.Ғамга ботган Жозеф 2016 йилги президентлик сайловига номзодини қўймади.Икки фарзанднинг отаси ((Натали ва Роберта), омадли юрист,Делавэр штати бош прокурори, Ироқ уруши фахрийси,Бо укаси Хантердан кўра оиласининг севимли фарзанди эди, чунки Хантерда алкоголь ва гиёҳвандлик билан боғлиқ муаммо мавжуд.Бунга мойиллиги туфайли у ҳарбий денгиз кучлари заҳирасидан бўшатилган.Президентлик кампанияси мобайнида Хантернинг украин нефтегаз компанияси директорлар кенгаши иштироки билан боғлиқ можаролар юзага чиқди, кам тажрибасига қарамай унга кўп ҳақ тўланган, деган даъволар билдирилди.
Акасини ўлимидан сўнг Хантер унинг беваси, келинойиси Халли Оливер билан учрашаётгани ошкор бўлди.Бу муносабат Америка жамияти тарафидан бир овозда хуш қаршиланмади.Байденларнинг ўзи эса Хантер ва Холли қовушишини ёқлашди, улкан йўқотишдан сўнг бу бирликдан мамнун эканликларини айтишди.Хантернинг ўзи эса сўнгроқ шундай фикрларини баён қилди:” Иккимизда ҳам бир қайғу эди Халли ҳаётимда изтиробимни тушуниб бўлишган ягона инсондир.”Бироқ бу муносабат узоққа чўзилмади.
Аниқланишича,Халли билан учраша туриб Хантер бошқа аёл билан ҳам ўйнашган .Бу аёл ундан фарзанд туққанини ҳам маълум қилди.Байденнинг ўғли оталигини тан олди ва нафақа тўлай бошлади.Ўтган йили танишганидан олти кун ўтибоқ ЖАРлик режиссёр аёл Мелисса Коеэнга уйланди.Жуфтликда Байденнинг еттинчи набираси ўғил фарзанд туғилди.
Хантернинг биринчи никоҳидан уч фарзанди бор, 26 ёшли Наоми Колумбия университетининг юридик факультети талабасидир (исми Байденнинг автоҳалокатда нобуд бўлган қизи шарафига қўйилган.), у бобосига сайлов кампаниясида фаол ёрдам берди, ўз вақтида Дональд Трампнинг кичик қизи Тиффани билан дўст тутинган.Яна бир қизи Финнеган Байденнинг онаси номини олган, Пенсильвания университетида таҳсил олади.Учинчи қизи Мэйси бир йил аввал мактабни битирди.Бўш вақтида у Барак Обаманинг қизлари билан баскетбол ўйнашни ёқтиради.
Байден қуршовидагиларнинг айтишича, яна бир фарзанднинг туғилиши Хантернинг эсини жойига келтирмади.Сайлов кампанияси қизиган пайтда тармоқда уни фош этувчи суратлар пайдо бўлди, унда Хантернинг бир тўда аёллар билан кўнгилхушлик қилаётгани акс этган.Мишмишларга кўра, расмда унинг балоғатга етмаган жияни Натали ва унинг синфдоши ҳам бор.Бироқ мазкур маълумот ўз тасдиғини топмади.
Сиёсатда Байден 44 йилдан буён умргузаронлик қилмоқда.шу туфайли лақаб ҳам орттирган-“Учинчи синфдан чиққан Жо”.Унинг ўзи эса шахсини Америка конгрессидаги энг қашшоқ қатламдаги вакили деб ҳисоблайди.Бироқ Жозеф йиллар сайин юқори жамиятда мавқеини топиб борди.Вице-президентлик пайтида йилига 200 минг доллар маош олган бўлса, ўз лавозимини тарк этгач сиёсатчи бой бўлиб кетди. У мамлакат бўйлаб шахсий маърузалари билан чиқди, рафиқаси билан ҳамкорликда китоблар нашр этиб, йилдан йилга сармоясини бойитди..
Ксения Архипова. Lenta.ru